Thói quen: Ăn quá ít chất xơ có thể âm thầm làm tăng nguy cơ ung thư

Theo Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF), có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy chế độ ăn giàu chất xơ giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng - một trong những loại ung thư phổ biến nhất hiện nay. Ngược lại, khẩu phần nghèo chất xơ lại làm tăng nguy cơ theo thời gian.

Một phân tích tổng hợp đăng trên tạp chí BMJ cho thấy: Cứ mỗi 10 g chất xơ bổ sung mỗi ngày, nguy cơ ung thư đại trực tràng có thể giảm khoảng 10%. Những người tiêu thụ nhiều ngũ cốc nguyên hạt - nguồn chất xơ quan trọng - có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn rõ rệt so với nhóm ăn ít.

Ảnh: P.H tạo từ GM

Vấn đề nằm ở cơ chế sinh học. Chất xơ không chỉ giúp “dễ đi tiêu” như nhiều người nghĩ. Khi vào ruột, chất xơ đóng vai trò như một “lá chắn” tự nhiên:

• Thứ nhất, chất xơ giúp tăng khối lượng phân và thúc đẩy nhu động ruột, từ đó rút ngắn thời gian các chất độc hại tiếp xúc với niêm mạc đại tràng. 
• Thứ hai, chất xơ là “thức ăn” cho lợi khuẩn đường ruột. Khi được lên men, chúng tạo ra các axit béo chuỗi ngắn như butyrate - có tác dụng chống viêm, bảo vệ tế bào và ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. 
• Thứ ba, chế độ ăn giàu chất xơ còn giúp kiểm soát cân nặng, đường huyết và insulin - những yếu tố liên quan mật thiết đến nguy cơ ung thư.

Hệ vi sinh đường ruột đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa miễn dịch và viêm. Khi thiếu chất xơ, hệ vi sinh dễ mất cân bằng, tạo môi trường thuận lợi cho viêm mạn tính - một yếu tố nền của nhiều bệnh ung thư, theo Trường Y tế Công cộng T.H. Chan, Đại học Harvard.

Điều đáng nói là thói quen này rất dễ bị bỏ qua. Một bữa ăn “đủ no” với cơm trắng, thịt và ít rau vẫn phổ biến, nhưng lại không cung cấp đủ lượng chất xơ cần thiết (thường khoảng 25 - 30 g/ngày cho người trưởng thành). Việc thiếu hụt kéo dài không gây triệu chứng rõ ràng ngay lập tức, nhưng nguy cơ sẽ tích lũy theo năm tháng.

Không phải cứ tránh thực phẩm có hại là đủ. Đôi khi, chính việc thiếu những thứ cơ thể cần - như chất xơ - mới là nguy cơ lớn. Bổ sung rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày là thay đổi đơn giản, nhưng có thể tạo khác biệt lâu dài trong phòng ngừa ung thư.