Rùa mẹ quay về Côn Đảo đẻ trứng, dù chưa vào mùa cao điểm

Dù chưa vào mùa cao điểm, hơn 3 tháng qua đã có 48 rùa mẹ quay về Côn Đảo đẻ trứng, cho thấy bản năng quay về nơi sinh ra đầy bí ẩn của loài này.

Mùa rùa đẻ trứng thường bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10 hằng năm, cao điểm là vào các tháng 6, 7, 8 và 9 nhưng năm 2026 tăng rõ rệt từ đầu năm đến nay. Ngày 20.3, đại diện Ban quản lý vườn quốc gia Côn Đảo (TP.HCM) chia sẻ với PV Thanh Niên, hơn 3 tháng nay đã có 48 tổ rùa đẻ trứng ở khu vực Hòn Bảy Cạnh.

Việc rùa quay lại nơi chúng sinh ra để đẻ trứng là một đặc điểm sinh học bí ẩn, thú vị của loài này. Theo các nhà khoa học, khi trứng nở thành rùa con từ bãi cát ven biển, chúng đã tự biết định hướng nơi sinh nở của mình. Sống giữa đại dương mênh mông nhưng đến khi trưởng thành, rùa mẹ sẽ quay về nơi chúng được sinh ra để đẻ trứng duy trì nòi giống.

Côn Đảo là nơi thực hiện chương trình bảo tồn rùa biển thành công nhất Việt Nam, bắt đầu từ năm 1990. Mỗi năm, nơi đây đón hơn 2.000 lượt rùa mẹ về đẻ trứng và thả khoảng 150.000 lượt rùa con về biển. Nơi đây đã được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục là "nơi nuôi ấp và thả về thiên nhiên nhiều rùa biển nhất Việt Nam".

Rùa mẹ thường đẻ trứng chủ yếu tập trung tại các hòn đảo nhỏ như Hòn Bảy Cạnh, Hòn Cau, Hòn Tre Lớn, Hòn Tài...

Trong mùa rùa đẻ trứng, vào mỗi buổi tối khi thủy triều lên, từng con rùa mẹ nặng từ 100 – 150 kg chậm rãi bò lên bãi cát, chọn vị trí thích hợp để đào tổ và đẻ trứng. Đây là khoảnh khắc vô cùng thiêng liêng, minh chứng cho sự hồi sinh của một loài sinh vật biển quý hiếm đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Nhiều năm qua, vườn quốc gia Côn Đảo đã thiết kế những tour du lịch sinh thái cho du khách lên đường thăm các tổ rùa và lắng nghe những câu chuyện về rùa biển.

Ảnh: Vườn quốc gia Côn Đảo

Chuyến đi thăm rùa đẻ thường bắt đầu từ chiều tối. Sau khi di chuyển bằng ca nô ra đảo, du khách sẽ được các kiểm lâm viên giới thiệu về tập tính sinh sản của rùa, cách bảo tồn trứng rùa cũng như các quy định khi tham gia trải nghiệm.

Đêm đến, du khách sẽ tận mắt chứng kiến cảnh rùa mẹ đào tổ, từng quả trứng tròn trắng được thả xuống hố cát.

Sau khi rùa mẹ hoàn tất việc đẻ trứng, tổ rùa sẽ được kiểm lâm viên di dời đến khu vực ấp an toàn nhằm đảm bảo tỷ lệ nở cao nhất. Khoảng 45 – 60 ngày sau, những chú rùa con sẽ nở và được thả về biển.

Ảnh: Vườn quốc gia Côn Đảo

Du khách cũng có thể trải nghiệm thêm hoạt động tự tay thả rùa con về biển. Những con rùa bé nhỏ sẽ bò trên bãi cát, từ từ tiến về phía biển, bắt đầu hành trình cuộc đời.

Nhờ sự nỗ lực của lực lượng kiểm lâm và cộng đồng, mỗi năm có hàng trăm nghìn trứng rùa được bảo vệ và ấp nở an toàn, góp phần quan trọng vào việc phục hồi quần thể rùa biển trong khu vực.

"Hoạt động xem rùa đẻ trứng, thả rùa con... không chỉ mang lại trải nghiệm du lịch độc đáo mà còn giúp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường biển. Mỗi du khách khi tham gia đều trở thành một 'đại sứ môi trường', cùng chung tay gìn giữ vẻ đẹp hoang sơ và sự đa dạng sinh học quý giá của Côn Đảo", đại diện ban quản lý chia sẻ.