Ông Trump đối đầu Fed - Bạn đã biết gì?

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell và Tổng thống Mỹ Donald Trump lại một lần nữa bất đồng quan điểm.

Người đứng đầu ngân hàng trung ương Mỹ hôm 11.1 cho biết Bộ Tư pháp đã mở cuộc điều tra hình sự chống lại ông vì cáo buộc lừa dối Quốc hội.

Cuộc điều tra tưởng chừng chỉ liên quan đến một dự án cải tạo các tòa nhà văn phòng của Fed, nhưng ông Powell cho rằng đó chỉ là cái cớ:

“Mối đe dọa về các cáo buộc hình sự là hệ quả của việc Cục Dự trữ Liên bang đặt ra lãi suất dựa trên đánh giá tốt nhất của chúng tôi về những gì sẽ có ích cho công chúng, chứ không phải theo sở thích của Tổng thống”.

Cuộc điều tra hình sự đánh dấu sự leo thang căng thẳng nghiêm trọng giữa Nhà Trắng và Fed, nhưng mọi chuyện đã trở nên xấu đi như thế nào?

Tại sao ông Trump lại nhắm vào Fed?

Mâu thuẫn giữa Tổng thống Trump và Fed đều bắt nguồn từ lãi suất.

Ông đã nhiều lần kêu gọi ngân hàng trung ương cắt giảm lãi suất nhanh hơn vì cho rằng điều đó sẽ thúc đẩy nền kinh tế.

Ông Trump cho rằng lãi suất nên giảm xuống mức thấp nhất là 1%. Đó là một mức hiếm thấy, thường chỉ có trong thời kỳ khủng hoảng.

Ông đã thất vọng trước sự thận trọng của Fed đến mức đặt biệt danh cho Chủ tịch Fed là “ông Powell ‘quá chậm trễ’” và đôi khi đe dọa sa thải ông.

ẢNH: REUTERS

Fed có nhượng bộ trước áp lực?

Cục Dự trữ Liên bang được Quốc hội thiết kế để tránh khỏi áp lực chính trị.

Bảy thành viên của Hội đồng Thống đốc Fed phục vụ nhiệm kỳ 14 năm, đảm bảo rằng không tổng thống nào có thể đề cử được đa số thành viên.

Nhưng ông Trump cũng đã cố gắng sa thải một thống đốc Fed là bà Lisa Cook, với cáo buộc bà đã nộp các tài liệu thế chấp gây hiểu nhầm.

Bà Cook đã phủ nhận có hành vi sai trái và khởi kiện để giữ chức vụ của mình.

Dự án cải tạo được nhắc đến là gì?

Một dự án cải tạo hai tòa nhà lịch sử tại trụ sở Fed ở Washington đã vượt quá ngân sách. Lý do bao gồm chi phí cao hơn dự kiến, thay đổi thiết kế và ô nhiễm vật liệu nguy hiểm không lường trước được.

Ông Trump đã cáo buộc ông Powell quản lý yếu kém và ám chỉ đã có gian lận, nhưng không đưa ra bằng chứng. Ông Powell đã bác bỏ các cáo buộc và bảo vệ sự cần thiết phải loại bỏ các vật liệu nguy hiểm.

Bộ Tư pháp đang điều tra ông Powell về điều gì?

Bộ Tư pháp dường như đang chuẩn bị truy tố Chủ tịch Fed Powell vì tội nói dối trước Quốc hội.

Cáo buộc này liên quan đến lời điều trần của ông Powell trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện hồi tháng 6.2025 về việc cải tạo.

Chuyên gia chính trị Sarah Binder của Đại học George Washington cho rằng đây là một động thái hết sức bất thường đối với Bộ Tư pháp.

“Chắc chắn là không bình thường khi các văn phòng công tố viên liên bang truy tố những đối tượng có vẻ là người chỉ trích tổng thống. Trong trường hợp này, ông Powell không phải là người chỉ trích Trump một cách trực tiếp. Nhưng điều bất thường ở đây là chúng ta biết, như tổng thống vẫn thường nói, ông ấy muốn Cục Dự trữ Liên bang giảm lãi suất. Và mặc dù Fed gần đây đã cắt giảm lãi suất trong một số cuộc họp, nhưng điều đó vẫn chưa đủ đối với tổng thống và những yêu cầu của ông ấy”.

Điều này sẽ phản tác dụng với ông Trump?

Động thái của ông Trump đã khiến một số đảng viên Cộng hòa giận dữ. Thượng nghị sĩ Thom Tillis cho biết ông sẽ phản đối tất cả các ứng cử viên được đề cử vào Fed trong tương lai chừng nào cuộc điều tra còn tiếp diễn.

Ông là thành viên của Ủy ban Ngân hàng giám sát Fed, nơi đảng Cộng hòa chỉ chiếm đa số sít sao.

Tuy nhiên, áp lực của tổng thống vẫn có thể thành công. Ông Powell và bà Cook có thể bị buộc phải từ chức, tạo cho Trump hai ghế trống cần bổ nhiệm. Nhưng hiện tại, ít ai kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang sẽ nhượng bộ trước áp lực cắt giảm lãi suất thêm nữa khi nhóm họp vào cuối tháng này.

Thị trường đánh giá tình hình ra sao?

Các nhà phân tích cho rằng một Fed bị chính trị hóa sẽ có ít tự do hơn trong việc điều khiển nền kinh tế theo ý muốn, làm tăng nguy cơ lạm phát cao hơn và làm suy yếu đồng USD.

Nhưng các nhà đầu tư vẫn chưa hoảng loạn, và thị trường chứng khoán Mỹ nhìn chung ổn định trong tuần này.

Thị trường hiện đang đặt cược rằng Fed sẽ giữ vững mức lãi suất cho đến sau khi nhiệm kỳ của ông Powell kết thúc vào tháng 5.2026.