Những khoảnh khắc hiếm về voọc mông trắng cực kỳ nguy cấp ở Ninh Bình

31/01/2026 05:30 GMT+7

Qua khảo sát bằng bẫy ảnh kéo dài nhiều tháng, các nhà khoa học đã ghi nhận quần thể voọc mông trắng với ít nhất 37 cá thể tại Ninh Bình, loài linh trưởng được xếp hạng cực kỳ nguy cấp trong Sách đỏ IUCN và Sách đỏ Việt Nam.

Theo báo cáo của cuộc tái khảo do các nhà sinh học Tilo Nadler, Nguyễn Tiến Đạt, Nguyễn Thanh Phương và Nguyễn Thị Thu Hiền thực hiện, khu vực rừng phòng hộ xã Đồng Thái hiện là nơi sinh sống của 37 con voọc mông trắng. Trước đó, trên toàn thế giới chỉ ghi nhận một số rất ít quần thể voọc mông trắng còn tồn tại, chủ yếu tập trung tại khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long (Ninh Bình) và khu vực núi đá vôi Kim Bảng (Hà Nam).

Bất ngờ phát hiện thêm quần thể voọc mông trắng

Chia sẻ với Thanh Niên, nhà tư vấn bảo tồn đa dạng sinh học Nguyễn Thị Thu Hiền cho biết qua thông tin của người dân, cuộc tái khảo sát được thực hiện và phát hiện thêm voọc mông trắng và nhiều loài thú, loài chim khác. Các nhà sinh học Nguyễn Tiến Đạt và Nguyễn Thanh Phương dẫn đầu các đoàn khảo sát, họ đã nhận được hỗ trợ của 4 người dân địa phương trong quá trình đặt và thu bẫy ảnh.

Bẫy ảnh phát hiện thêm voọc mông trắng cực kỳ nguy cấp: Làm gì để bảo vệ? - Ảnh 1.

Nhóm nghiên cứu phát hiện thêm voọc mông trắng khi bẫy ảnh

ẢNH: CeCREC

Cuộc khảo sát được triển khai từ ngày 29.7 đến 21.10.2025 với 48 bẫy ảnh được lắp đặt tại các thung lũng và sườn núi đá vôi, những sinh cảnh ưa thích của các loài thú hoang dã. Sau hơn 2 tháng hoạt động, hệ thống bẫy ảnh đã ghi nhận 3.340 lượt ảnh, trong đó có 417 ảnh động vật hoang dã, bao gồm 260 ảnh thú và 157 ảnh chim.

Bẫy ảnh phát hiện thêm voọc mông trắng cực kỳ nguy cấp: Làm gì để bảo vệ? - Ảnh 2.

Voọc mông trắng hiện được xếp loại cực kỳ nguy cấp

ẢNH: CeCREC

Cụ thể, có 12 loài động vật có vú và 15 loài chim đã được nhận dạng rõ ràng. Có 6 loài động vật bị đe dọa từ Sách đỏ Việt Nam đã được ghi nhận là voọc mông trắng xếp loại cực kỳ nguy cấp; sơn dương xếp loại nguy cấp; vạc rừng xếp loại sẽ nguy cấp; khỉ mốc xếp loại dễ bị tổn thương; cầy vòi mốc xếp loại ít quan tâm và chim đuôi cụt bụng đỏ xếp loại sẽ nguy cấp.

"Chúng tôi rất vui mừng khi đợt tái khảo sát cho kết quả tích cực. Khu vực nghiên cứu là địa hình núi đá vôi dốc, sắc nhọn và đặc biệt hiểm trở, đòi hỏi các thành viên dự án phải hết sức thận trọng trong quá trình triển khai khảo sát", đại diện nhóm nghiên cứu cho biết.

Bẫy ảnh phát hiện thêm voọc mông trắng cực kỳ nguy cấp: Làm gì để bảo vệ? - Ảnh 3.

Dân mạng thích thú với hình ảnh về voọc mông trắng

ẢNH: CeCREC

Bảo vệ bằng cách nào?

Bà Hiền cho biết, loài voọc mông trắng và sơn dương cũng được ghi nhận bằng hình ảnh trong cuộc khảo sát bằng máy bay không người lái và cả gặp trên mặt đất được thực hiện vào năm 2024.

Cuộc khảo sát bằng máy bay không người lái năm 2024 đã ghi nhận con sơn dương mẹ đi cùng với một con non, xác nhận sự sinh sản của loài có nguy cơ tuyệt chủng này trong khu vực. 

Bẫy ảnh phát hiện thêm voọc mông trắng cực kỳ nguy cấp: Làm gì để bảo vệ? - Ảnh 4.

Ngoài voọc mông trắng, cuộc tái khảo sát còn phát hiện thêm loài thú khác

ẢNH: CeCREC

Quần thể voọc mông trắng lớn thứ 3 được tái phát hiện lại ở khu vực phức hợp núi đá vôi Yên Mô là cơ sở cho khu vực này cần được tăng cấp độ bảo vệ bằng cách nâng cấp tình trạng bảo vệ. Điều này nhằm ngăn chặn việc sử dụng hay khai thác môi trường sống của động vật hoang dã trong tương lai và gây thiệt hại cho quần thể. Khu vực này có diện tích khoảng 2.800 ha, hiện là rừng phòng hộ.

"Cuộc khảo sát bẫy ảnh đã được thực hiện để cung cấp đầy đủ hơn tư liệu cho việc đề xuất nâng hạng khu rừng phòng hộ trên trở thành rừng đặc dụng thuộc nhóm khu bảo tồn loài và sinh cảnh", bà Hiền nói.

Bẫy ảnh phát hiện thêm voọc mông trắng cực kỳ nguy cấp: Làm gì để bảo vệ? - Ảnh 5.

Mèo rừng được chụp lại nhờ cuộc bẫy ảnh

ẢNH: CeCREC

Kết quả điều tra cho thấy khu vực này có mức độ đa dạng sinh học cao, ghi nhận 7 loài động vật hoang dã bị đe dọa, trong đó có 2 loài thuộc nhóm "cực kỳ nguy cấp", cùng 14 loài được bảo vệ theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP. Tuy nhiên, khu vực rừng phòng hộ này đang đối mặt với một số nguy cơ có thể ảnh hưởng đến voọc mông trắng và đa dạng sinh học nói chung. Căn cứ Nghị định 156/2018/NĐ-CP, khu vực đủ điều kiện thành lập khu bảo tồn loài và sinh cảnh nhằm bảo vệ các loài nguy cơ tuyệt chủng, gắn với phát triển du lịch sinh thái địa phương.

Trung tâm Tài nguyên, Môi trường và Biến đổi khí hậu (CeCREC) đề xuất huy động thêm nguồn lực để tăng cường quản lý, bảo vệ rừng, nghiên cứu sâu hơn về đa dạng sinh học và xây dựng phương án thành lập khu bảo tồn loài và sinh cảnh voọc mông trắng.

Bẫy ảnh phát hiện thêm voọc mông trắng cực kỳ nguy cấp: Làm gì để bảo vệ? - Ảnh 6.

Một con chồn vàng quý hiếm được chụp lại

ẢNH: CeCREC

Bẫy ảnh phát hiện thêm voọc mông trắng cực kỳ nguy cấp: Làm gì để bảo vệ? - Ảnh 7.

Khu rừng phòng hộ Đồng Thái được nhóm nghiên cứu thực hiện cuộc tái khảo sát

ẢNH: CeCREC


Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.

🔥 Có thể bạn quan tâm