Ngày 29.8 vừa qua, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam tổ chức chương trình truyền thông, giáo dục di sản "Hành trình theo ánh Sao vàng". Trong khuôn khổ chương trình, hành trình về lá cờ đỏ sao vàng từ khi xuất hiện lần đầu tiên trong Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940 tới khi tung bay trên quảng trường Ba Đình lịch sử ngày 2.9.1945 được đại diện bảo tàng chia sẻ khiến nhiều người xúc động.
Câu chuyện về lá Quốc kỳ bắt đầu từ năm 1940. Theo đại diện bảo tàng, trong quá trình chuẩn bị cho cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ, Xứ ủy Nam Kỳ đã giao nhiệm vụ thiết kế lá cờ khởi nghĩa cho ông Nguyễn Hữu Tiến (sinh năm 1901, tại làng Lũng Xuyên, tỉnh Hà Nam cũ).
Vốn là một nhà giáo có lòng yêu nước nồng nàn và sớm giác ngộ cách mạng, ông Nguyễn Hữu Tiến từng bị thực dân Pháp bắt và đày ra nhà tù Côn Đảo. Sau đó, bằng ý chí sắt đá, ông cùng một số đồng chí vượt ngục thành công, tiếp tục hoạt động và được bầu vào Xứ ủy Nam Kỳ. Khi nhận nhiệm vụ, ông Tiến đã phác thảo ra một mẫu cờ với nền màu đỏ tượng trưng cho cách mạng và sự hy sinh của nhân dân, ở trung tâm là ngôi sao vàng năm cánh đại diện cho sự đoàn kết của năm tầng lớp sĩ, nông, công, thương, binh.
Ông viết trong thơ: "Hỡi những ai máu đỏ da vàng/ Hãy chiến đấu dưới cờ thiêng Tổ quốc/ Nền cờ thắm máu đào vì nước/ Sao vàng tươi da của giống nòi". Mẫu cờ này nhanh chóng được Xứ ủy Nam Kỳ thống nhất sử dụng.
Ngày 23.11.1940, lá cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên xuất hiện trong cuộc Khởi nghĩa Nam kỳ
ẢNH: TTXVN
Ngày 23.11.1940, Khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ. Lá cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên xuất hiện tại nhiều địa phương ở Nam bộ, trở thành ngọn cờ dẫn dắt phong trào đấu tranh. Tuy nhiên, người thiết kế ra nó lại không có cơ hội nhìn thấy tác phẩm của mình tung bay. Ông Nguyễn Hữu Tiến bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn vào ngày 30.7.1940 và bị xử bắn một thời gian sau đó.
Sau cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ, sứ mệnh của lá cờ đỏ sao vàng vẫn tiếp tục. Tháng 5.1941, tại Hội nghị T.Ư Đảng lần thứ 8, Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh (Việt Minh) được thành lập. Hội nghị đã quyết định chọn mẫu cờ nền đỏ, ở giữa có sao vàng năm cánh làm cờ của Việt Minh.
Mặt trận Việt Minh tổ chức mít tinh tại quảng trường Nhà hát Lớn (Hà Nội)
ẢNH: TƯ LIỆU
Bốn năm sau, ngày 16.8.1945, Quốc dân Đại hội họp tại Tân Trào (Tuyên Quang) đã thông qua Mười chính sách lớn của Việt Minh và chính thức quyết định lấy cờ đỏ sao vàng làm Quốc kỳ.
Ngay sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, vào ngày 2.9.1945, trên Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), dưới bóng cờ đỏ sao vàng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Vị thế của lá cờ đỏ sao vàng tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ về mặt pháp lý. Tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa I (ngày 31.10.1946), khi trả lời chất vấn của đại biểu về Quốc kỳ, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: "Lá cờ đỏ sao vàng đã nhuộm bao nhiêu máu chiến sĩ Việt Nam ở Nam bộ và Nam Trung bộ, đã đi từ Á sang Âu, lại từ Âu sang Á, tới đâu cũng được chào kính cẩn, bây giờ trừ khi cả 25 triệu đồng bào còn ra không ai có quyền gì mà đòi thay đổi nó".
Lá cờ đỏ sao vàng lần đầu xuất hiện trong Khởi nghĩa Nam Kỳ (1940), được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam
ẢNH: TUẤN MINH
Đến ngày 9.11.1946, điều 3 trong Hiến pháp đầu tiên của nước ta chính thức quy định: "Cờ của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nền đỏ, giữa có sao vàng năm cánh".
Năm 1956, mẫu cờ được điều chỉnh nhỏ về mặt hình thức. Các cánh của ngôi sao vàng được kẻ thành đường thẳng thay cho đường cong như thiết kế cũ, giúp lá cờ trông cân đối hơn nhưng hoàn toàn giữ nguyên bố cục và ý nghĩa.
Từ một biểu tượng phong trào, lá cờ đỏ sao vàng đã trải qua một chặng đường dài gắn liền với những cột mốc lịch sử, trở thành Quốc kỳ chính thức, đại diện cho độc lập, chủ quyền và tinh thần đại đoàn kết của dân tộc Việt Nam.
Bình luận (0)