Học thiết kế, mỹ thuật, kiến trúc thời AI có cần năng khiếu?

Lúc 14 giờ ngày 24.3, Báo Thanh Niên tổ chức chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến Chọn ngành học tương lai với chủ đề "Thiết kế-mỹ thuật-kiến trúc thời AI, có cần năng khiếu?" ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.

Trong những năm gần đây, công nghệ, đặc biệt trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển vượt bậc có tác động mạnh mẽ tới tất cả các lĩnh vực ngành nghề. Người học thiết kế - mỹ thuật - kiến trúc cần yếu tố năng khiếu, tính thẩm mỹ, tác động này có khác biệt ra sao? Năng khiếu chiếm bao nhiêu phần trăm thành công? Hiện nay các trường ĐH đang đào tạo các ngành học nào khối thiết kế-mỹ thuật-kiến trúc? Những ngành này sử dụng phương thức xét tuyển, tổ hợp môn ra sao, các trường có tổ chức thi năng khiếu?...

ảnh: đào ngọc thạch

Đợt 1 (14-15 giờ) gồm các chuyên gia:

ảnh: lê Thanh Hải

• Tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân;
• Tiến sĩ Nguyễn Minh Quang, giảng viên ngành kiến trúc Trường ĐH Việt Đức;
• Thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành.

Chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến 2026 với chủ đề "Thiết kế - mỹ thuật - kiến trúc thời AI, có cần năng khiếu ?" sẽ là cầu nối giúp các bạn giải mã sự khác biệt giữa đam mê nghệ thuật thuần túy và tư duy thiết kế chuyên nghiệp. Đồng thời thí sinh có dịp tìm hiểu về lộ trình đào tạo, cơ hội nghề nghiệp và cách định vị bản sắc cá nhân trong thị trường lao động đầy biến động hiện nay.

Năng khiếu và tư duy thiết kế: Điều gì quan trọng hơn?

Trong những năm gần đây, công nghệ, đặc biệt trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển vượt bậc có tác động mạnh mẽ tới tất cả các lĩnh vực ngành nghề. Vậy đối với thiết kế - mỹ thuật - kiến trúc, một lĩnh vực đặc thù cần yếu tố năng khiếu, tính thẩm mỹ, tác động này có khác biệt ra sao? Thị trường lao động đòi hỏi một người làm việc những yếu tố gì?

Chia sẻ về vấn đề này, tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, cho hay: Hiện nay AI phát triển và tác động đến nhiều ngành nghề, trong đó kiến trúc-thiết kế-kỹ thuật chịu sự ảnh hưởng rất lớn, mang lại năng suất làm việc rất lớn. Tuy nhiên, nhóm ngành này có đặc trưng riêng khi đòi hỏi năng khiếu nhất định của người học tập, làm việc lĩnh vực này.

Để làm việc tốt trong lĩnh vực này, quan trọng là có tư duy sáng tạo và kỹ năng ứng dụng công nghệ. Khi thành thục các phần mềm cụ thể thì năng suất làm việc sẽ tốt hơn. Do đó, học ngành này cần có năng khiếu nhưng thị trường yêu cầu thành thục các kỹ năng công nghệ. Điều này không gây mâu thuẫn khi năng khiếu là tự của bản thân người học nhưng trường ĐH chính là nơi đào tạo, hỗ trợ người học có được kiến thức và kỹ năng cần thiết để thành công sau này. Có thể nói, năng khiếu là yếu tố khởi đầu tạo nên sự thành công, chiếm tỷ lệ khoảng 20-30%.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Quang, giảng viên ngành kiến trúc Trường ĐH Việt Đức, nêu quan điểm: ''Ngày nay, bạn trẻ cần phải giỏi hơn AI để sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ cho việc học và công việc sau này. Ngoài kiến thức chuyên ngành, trường ĐH sẽ trang bị cho người học kỹ năng cứng, kỹ năng mềm để sẵn sàng gia nhập thị trường lao động. Riêng lĩnh vực thiết kế-mỹ thuật-kiến trúc, quan trọng nhất khi lựa chọn là cần hiểu rõ bản thân mình, liệu có thể hiểu, có đủ khả năng để theo đuổi không''. Tiến sĩ Minh Quang nói thêm: ''Năng khiếu là do trời ban còn tư duy thiết kế có thể được rèn luyện, đầu tư. Năng khiếu là điều kiện cần nhưng tư duy thiết kế là quan trọng''.

Thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho rằng AI phát triển tác động mọi ngành nghề, trong đó thiết kế-mỹ thuật-kiến trúc có sự thay đổi theo hướng rất tích cực. Ngày nay, với sự hỗ trợ của công nghệ, công việc của người làm các công việc trong lĩnh vực này có sự thao tác rất nhanh. Tuy nhiên, AI không thể thay thế được cá tính thẩm mỹ, tính sáng tạo, gu thẩm mỹ của con người trong từng sản phẩm cụ thể. Có thể nói, AI càng phát triển thì vai trò của con người trong công việc này càng quan trọng hơn bao giờ hết. Ngoài tạo ra sản phẩm đẹp, thì một kiến trúc sư còn cần khả năng tư duy logic trong giải quyết vấn đề thực tế, hiểu đúng nhu cầu thị trường để tạo ra sản phẩm phù hợp và có giá trị.

ảnh: Lê Thanh Hải

Các trường tuyển sinh khối ngành thiết kế-mỹ thuật-kiến trúc ra sao? 

Tiến sĩ Võ Thanh Hải thông tin trước đây, các trường ĐH có xét tuyển năng khiếu đăng trưng cho từng ngành nghề trong các lĩnh vực này. Nhưng trong những năm gần đây, công nghệ phát triển mạnh mẽ, một số trường không kiểm tra các môn năng khiếu ngay từ tuyển sinh đầu vào. 

Ví dụ, ĐH Duy Tân ngoài tổ hợp có môn năng khiếu, trường còn xét tuyển thêm tổ hợp môn thuộc A00 (toán-lý-hóa), A01(toán-lý-Anh). Thí sinh cũng có thể sử dụng kết quả thi năng khiếu do các trường ĐH khác tổ chức để xét tuyển vào ĐH Duy Tân. 

Mỗi trường có tổ chức thi và xét tuyển khác nhau với các ngành có xét tuyển năng khiếu, thí sinh cần theo dõi thông tin cụ thể từng trường.

Với Trường ĐH Việt Đức, tiến sĩ Nguyễn Minh Quang thông tin trường sử dụng 5 phương thức xét tuyển, dựa vào điểm kỳ thi TestAs, điểm học bạ THPT, điểm thi tốt nghiệp THPT, chứng chỉ quốc tế và xét tuyển thẳng. Riêng ngành kiến trúc, thí sinh có 16 tổ hợp môn và không bắt buộc phải có môn năng khiếu. Tuy nhiên, thí sinh có kết quả thi năng khiếu tại trường khác vẫn có thể sử dụng để xét tuyển vào trường.

Thạc sĩ Trương Quang Trị thông tin Trường ĐH Nguyễn Tất Thành đào tạo các ngành gồm: thiết kế nội thất, thiết kế đồ họa, thiết kế thời trang và kiến trúc. Trường có sử dụng điểm thi năng khiếu do trường khác tổ chức, hoặc tổ chức kỳ thi năng khiếu để thí sinh có kết quả xét tuyển vào trường. Thí sinh theo dõi lịch thi cụ thể trên website của trường.

ảnh: Lê Thanh Hải

Ngôn ngữ và công nghệ: 2 yếu tố cần thiết trong chương trình đào tạo 

Các trường tiếp tục thông tin về những thay đổi trong chương trình đào tạo để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động và nhu cầu lao động, cơ hội việc làm sinh viên học các ngành này.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Quang cho hay sứ mệnh của 1 trường ĐH không chỉ cung cấp nhân lực mà còn góp phần định hướng thị trường lao động. Do đó, một trong những kỹ năng mà Trường ĐH Việt Đức trang bị cho sinh viên 2 ngoại ngữ (tiếng Anh và tiếng Đức), giúp người học trở thành điểm sáng trong thời đại ngày nay.

Tiến sĩ Võ Thanh Hải thì cho rằng sinh viên ra trường ngày nay cần có kiến thức chuyên môn vững, thành thục ngoại ngữ, ứng dụng tốt công nghệ và giỏi tiếng mẹ đẻ. Do đó, chương trình đào tạo của ĐH Duy Tân được xây dựng dựa trên 4 trụ cột này. Trong đó, AI được đưa vào đào tạo cho sinh viên nhiều ngành.

ảnh: Lê Thanh Hải

Tham gia chương trình, một học sinh gửi câu hỏi: ''Em nhận thấy mình vẽ đẹp và có chút thẩm mỹ để có thể thiết kế những ngôi nhà độc đáo, đẹp mắt. Tuy nhiên em cũng chỉ mới học vẽ tại trung tâm, liệu em có đủ trình độ để thi môn năng khiếu hay không? Em muốn đăng ký xét tuyển ngành kiến trúc Trường ĐH Việt Đức thì cần chuẩn bị những gì?''.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Quang giải đáp: ''Trường ĐH Việt Đức có 1 năm đầu tiên đào tạo sinh viên kỹ năng vẽ, dùng phần mềm và tiếng Anh để đủ khả năng để có thể học chuyên ngành. Do đó, vấn đề của thí sinh yên tâm lựa chọn, học tập và rèn luyện''.

Một học sinh thắc mắc: ''Ngành thiết kế nội thất và kiến trúc tại Trường ĐH Nguyễn Tất Thành có tỷ lệ chọi, điểm chuẩn ngành nào cao hơn? Em vẽ không quá đẹp liệu có thể sử dụng các phần mềm về vẽ để bù đắp cho thiếu hụt này hay không?

Thạc sĩ Trương Quang Trị chia sẻ: ''Ngành kiến trúc và thiết kế nội thất của trường là một trong nhiều sự lựa chọn của học sinh, tuy nhiên thí sinh không cần quá lo lắng. Quan trọng nhất là đúng đam mê, năng lực phù hợp với ngành học. Để trang bị được tư duy thiết kế tốt, khả năng sử dụng phần mềm tốt, nền tảng vẽ tay tốt sẽ có nhiều thế mạnh để phát triển''.