Bất ngờ khách quốc tế tới Việt Nam

Khách châu Âu tăng vọt

Theo số liệu từ Cục Thống kê, trong 4 tháng đầu năm 2026, khách từ châu Âu đến VN tăng 53,3% so với cùng kỳ năm trước - mức cao nhất trong các khu vực thị trường. Nhiều quốc gia ghi nhận mức tăng 2 chữ số như Đức (14,5%), Pháp (12,1%), Anh (10,4%). Nhóm Bắc Âu còn tăng mạnh hơn với Thụy Điển (26,6%), Na Uy (23,8%) và Đan Mạch (18,4%).

Trong đó, các thị trường được hưởng chính sách miễn thị thực tiếp tục bứt phá như Ba Lan tăng tới 52,7% - cao nhất trong nhóm châu Âu, Cộng hòa Czech tăng 23,1% và Thụy Sĩ tăng 19,4%. Đặc biệt, thị trường Nga ghi nhận mức tăng trưởng gần 300%, trở thành một trong những điểm sáng nổi bật trong bức tranh du lịch 4 tháng đầu năm.

Ảnh: Lê Nam

Kết quả này cũng trùng khớp với diễn biến tại nhiều doanh nghiệp lữ hành. Ông Phạm Anh Vũ, Giám đốc Truyền thông Du lịch Việt, cho biết trong quý 1, lượng khách Tây Âu và Bắc Âu đặt tour tại doanh nghiệp này tăng khoảng 20 - 25% so với cùng kỳ. Đặc biệt, khách Nga quay trở lại mạnh mẽ với các hành trình nghỉ dưỡng biển dài ngày tại Nha Trang, Phan Thiết, Phú Quốc. "Trước 2020, khách châu Âu và Nga thường chọn VN như một điểm đến "trốn đông". Tuy nhiên, giai đoạn 2022 - 2023, dòng khách này suy giảm mạnh và chuyển hướng sang Thổ Nhĩ Kỳ, UAE hay Thái Lan. Việc khách Âu và Nga quay trở lại VN với vai trò là điểm nghỉ đông dài ngày trong quý 1/2026 là tín hiệu rất tích cực, cho thấy VN đang dần lấy lại vị thế trên bản đồ du lịch mùa đông quốc tế", ông Vũ nhận định.

Việc thị trường khách châu Âu tăng mạnh trong bối cảnh khu vực này chịu tác động mạnh của cú sốc xăng dầu dẫn đến khủng hoảng hàng không do tác động của chiến sự Trung Đông là một bất ngờ lớn.

Lý giải về điều này, Th.S Trần Trung Hiếu, Phó chủ tịch Chi hội Hướng dẫn viên TP.HCM, cho rằng với khách châu Âu, du lịch gần như là một phần trong văn hóa sống. Họ có thói quen tích lũy ngân sách du lịch từ trước và ít bị tác động bởi biến động ngắn hạn. Phần lớn khách châu Âu đến VN đã lên kế hoạch từ rất sớm, thậm chí mua vé máy bay và đặt tour từ nhiều tháng trước. Do đó, biến động giá nhiên liệu hay xung đột quốc tế chưa ảnh hưởng trực tiếp đến lượng khách hiện tại.

Còn theo PGS-TS Phạm Trung Lương, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch, yếu tố hành vi tiêu dùng là then chốt. Những biến động ngắn hạn về giá vé máy bay không tác động đáng kể đến quyết định di chuyển, đặc biệt khi lịch trình đã được xác lập của khách châu Âu. Họ ít thay đổi kế hoạch, ngay cả khi chi phí phát sinh tăng lên. Ngược lại, các thị trường gần thường linh hoạt hơn trong việc lựa chọn điểm đến và thời điểm đi du lịch. Nếu chi phí tăng hoặc điều kiện không thuận lợi, nhóm khách này có xu hướng điều chỉnh hoặc trì hoãn kế hoạch.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Anh Vũ phân tích có 3 động lực chính kéo khách châu Âu quay lại VN. Thứ nhất là chính sách visa "mở" hơn. Việc áp dụng e-visa thời hạn 90 ngày, cho phép nhập cảnh một lần hoặc nhiều lần giúp du khách dễ dàng xây dựng hành trình dài ngày, kết hợp nhiều điểm đến và sử dụng VN như một "hub" trong hành trình Đông Nam Á hoặc Đông Dương.

Thứ hai là hình ảnh điểm đến an toàn, ổn định và chi phí cạnh tranh, trong khi nhiều khu vực khác vẫn tồn tại rủi ro về an ninh hoặc chi phí cao.

Thứ ba là sự phục hồi của hàng không và tour tuyến. Các đường bay charter, bay thẳng từ Nga và một số nước châu Âu đến Cam Ranh, Đà Nẵng, Phú Quốc được khôi phục và tăng tần suất, tạo điều kiện thuận lợi cho dòng khách quay trở lại.

Ngoài ra, xu hướng du lịch cũng đang thay đổi. Khách châu Âu ngày càng ưu tiên du lịch tự túc, lưu trú dài ngày và trải nghiệm sâu. Những trải nghiệm khác biệt như du lịch tàu hỏa, khám phá văn hóa bản địa, du lịch xanh… cũng trở thành yếu tố gia tăng sức hút. Trong bối cảnh đó, lợi thế về an ninh ổn định, hệ sinh thái sản phẩm đa dạng đang giúp VN trở thành điểm đến hấp dẫn hơn trong mắt du khách quốc tế.

Ảnh: Lê Nam

Cần định vị thương hiệu "điểm đến an toàn"

Dù ghi nhận tăng trưởng mạnh, các chuyên gia cảnh báo đà tăng này có thể chịu áp lực trong thời gian tới khi tác động của chi phí nhiên liệu và hàng không dần rõ nét hơn. Theo ghi nhận từ doanh nghiệp lữ hành, giá tour đã phải điều chỉnh tăng khoảng 10 - 15% so với năm trước do chi phí vận chuyển, đặc biệt là giá vé máy bay, tăng cao. "Bài toán của doanh nghiệp không phải là giảm giá mà là tối ưu hành trình, hạn chế transit, ưu tiên bay thẳng, giảm các chặng di chuyển dài bằng đường bộ và tập trung vào sản phẩm trải nghiệm sâu như du lịch đêm, du lịch xanh… để khách thấy giá cao nhưng vẫn đáng tiền", ông Phạm Anh Vũ nhìn nhận.

Dù vậy, ông Vũ lưu ý khách châu Âu thường đạt cao điểm từ quý 4 năm trước đến hết quý 1 năm sau, đặc biệt là giai đoạn tháng 1 - 3 với nhu cầu "trốn đông". Sau giai đoạn này, nếu chỉ phụ thuộc vào thị trường châu Âu, tăng trưởng có thể chững lại. Do đó, doanh nghiệp cần chuyển trọng tâm sang các thị trường khác như Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ và Việt kiều trong mùa hè, với các sản phẩm phù hợp như nghỉ dưỡng biển, du lịch gia đình hoặc MICE.

Theo ông Phạm Anh Vũ, có 3 yếu tố then chốt để VN giữ sức hút bền vững. Thứ nhất là chất lượng dịch vụ và trải nghiệm thực tế. Những yếu tố tưởng chừng nhỏ như phòng sạch, món ăn ngon, giao thông thuận tiện, không "chặt chém", hướng dẫn viên chuyên nghiệp… sẽ quyết định khả năng quay lại của du khách. Thứ hai là hạ tầng hàng không và giao thông nội địa. Càng nhiều đường bay thẳng, càng ít trung chuyển, càng dễ thu hút khách từ các thị trường xa như châu Âu, Mỹ, Úc. Thứ ba là chuyển đổi số trong du lịch, từ hệ thống đặt dịch vụ, thanh toán, thông tin điểm đến đến việc ứng dụng dữ liệu để nâng cao trải nghiệm cá nhân hóa cho du khách.

Các chuyên gia đều đồng quan điểm visa tiếp tục là yếu tố quyết định. VN cần mở rộng miễn thị thực cho các thị trường tiềm năng, đặc biệt là các nước có mức chi tiêu cao và ổn định. Bên cạnh đó, cần thiết kế các loại visa linh hoạt hơn như visa dài hạn, visa nhiều năm hoặc visa dành cho nhóm làm việc từ xa (digital nomad), chuyên gia, doanh nhân… nhằm thu hút nhóm khách lưu trú dài ngày và sử dụng dịch vụ chất lượng cao.

Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, yếu tố "an toàn" tiếp tục là lợi thế của VN. Th.S Trần Trung Hiếu nhấn mạnh cần xây dựng khái niệm "điểm đến an toàn" theo nhiều lớp, bao gồm an toàn xã hội, an toàn sức khỏe và an toàn trải nghiệm. Đồng thời, cần có sự liên kết liên ngành để tạo nên một câu chuyện thống nhất, đủ sức thuyết phục du khách quốc tế.