Thời gian gần đây, cách lưu thông trên đường cao tốc đang bắt đầu có nhiều điều chỉnh đáng chú ý. Bên cạnh việc tăng cường giám sát lỗi không giữ khoảng cách, lực lượng CSGT còn đề xuất, hướng dẫn các tài xế sử dụng làn trái theo hướng ưu tiên dành cho xe vượt; đồng thời nghiên cứu nâng tốc độ tối thiểu tại một số làn.
Giữ khoảng cách an toàn được kiểm soát chặt hơn
Thực tế, các quy định về khoảng cách an toàn không mới. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ yêu cầu người điều khiển phương tiện phải giữ khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước cùng làn hoặc phần đường. Thông tư 38/2024/TT-BGTVT cũng quy định cụ thể, khoảng cách tối thiểu trong điều kiện mặt đường khô ráo, tầm nhìn bảo đảm. Theo đó, xe chạy 60 km/giờ phải cách xe phía trước ít nhất 35 mét; trên 60 đến 80 km/giờ là 55 mét; trên 80 đến 100 km/giờ là 70 mét và trên 100 đến 120 km/giờ là 100 mét. Khi trời mưa, sương mù, đường trơn trượt, quanh co, đèo dốc hoặc tầm nhìn hạn chế, tài xế phải chủ động giữ khoảng cách lớn hơn.

Tài xế cần giữ đúng khoảng cách an toàn với xe phía trước khi lưu thông trên cao tốc
ẢNH: CHÍ TÂM
Điểm đáng chú ý là từ cuối tháng 8.2026, lực lượng CSGT bắt đầu tăng cường kiểm soát lỗi không giữ khoảng cách trên một số tuyến cao tốc. Việc xử lý được thực hiện tại những vị trí có điều kiện tổ chức giao thông phù hợp, như có biển báo, vạch xác định khoảng cách và hệ thống giám sát làm căn cứ xác định vi phạm.
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước trên cao tốc có thể bị phạt 4 - 6 triệu đồng, đồng thời bị trừ 2 điểm Giấy phép lái xe. Vì vậy, ngoài việc chú ý đồng hồ tốc độ, tài xế cũng cần bỏ thói quen chạy sát đuôi, bám theo xe phía trước ở khoảng cách quá gần, đặc biệt khi lưu thông với tốc độ cao.
Nghiên cứu, thí điểm làn trái thành "làn xe vượt"
Thay đổi thứ hai cũng rất đáng chú ý, liên quan đến cách sử dụng làn sát dải phân cách giữa. Theo đó, từ ngày 21.8.2026, lực lượng CSGT bắt đầu hướng dẫn cách tổ chức giao thông mới trên một số tuyến cao tốc như cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và Cầu Giẽ - Ninh Bình, theo hướng coi làn 1 sát dải phân cách giữa là làn dành cho phương tiện có nhu cầu vượt.
Với cách tổ chức này, các xe đang chạy ở làn số 2 khi cần vượt phương tiện phía trước phải quan sát, bật tín hiệu chuyển làn và chỉ chuyển sang làn 1 khi bảo đảm an toàn. Sau khi vượt xong, người lái tiếp tục báo hiệu và trở về làn bên phải khi đủ điều kiện, thay vì tiếp tục chạy lâu ở làn sát dải phân cách. Nếu đang chạy ở làn 1 và gặp xe phía sau phát tín hiệu xin đường, tài xế phía trước cũng được hướng dẫn chủ động trở lại làn bên phải khi an toàn để nhường đường.

Làn trái trên một số tuyến cao tốc đang được tổ chức theo hướng ưu tiên cho xe vượt
ẢNH: CHÍ TÂM, ĐỒ HỌA: NGUYỄN DUY
Cách tổ chức này nhằm hạn chế tình trạng ô tô chạy chậm nhưng "ôm" làn trái, khiến các phương tiện có tốc độ cao hơn phải chuyển làn liên tục để vượt. Thực tế, nguyên tắc xe chạy với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải đã được quy định trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Luật cũng yêu cầu mỗi lần chuyển làn chỉ được chuyển sang một làn liền kề, phải có tín hiệu báo trước và bảo đảm an toàn.
Dù vậy, tài xế không nên hiểu rằng làn trái trên tất cả cao tốc hiện nay đều mặc nhiên trở thành làn "chỉ để vượt". Người lái vẫn phải tuân theo biển báo, vạch kẻ và phương án tổ chức giao thông cụ thể trên từng tuyến.
Chính phủ yêu cầu rà soát quy định giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc
Tốc độ tối thiểu ở làn trái có thể được nâng lên
Dù mới dừng ở mức nghiên cứu, đề xuất nhưng thay đổi này nếu sắp tới được áp dụng rộng rãi có thể tác động đáng kể đến thói quen lái xe trên cao tốc. Theo quy định hiện hành, đường cao tốc phải được bố trí biển báo tốc độ tối đa, tối thiểu. Mức cụ thể trên từng đoạn tuyến được xác định theo phương án tổ chức giao thông được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Tốc độ tối thiểu tại các làn tốc độ cao đang được nghiên cứu điều chỉnh theo hướng tăng lên
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Tuy nhiên mới đây, Cục CSGT cho biết đang nghiên cứu tổ chức lại giao thông trên một số tuyến, trong đó có phương án nâng tốc độ tối thiểu ở làn 1 và làn 2, theo hướng thu hẹp chênh lệch giữa tốc độ tối thiểu và tối đa. Mục tiêu là tạo dòng phương tiện đồng đều hơn, hạn chế xe chạy quá chậm tại các làn có tốc độ cao.
Đây chưa phải quy định đã áp dụng đồng loạt. Vì vậy, tài xế hiện vẫn phải căn cứ vào biển báo tốc độ trên từng tuyến, không nên tự suy diễn ra một mức tốc độ tối thiểu mới.
Đáng chú ý, dù phương án mới chưa được ban hành, hành vi chạy quá chậm đã có chế tài. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, tài xế chạy dưới tốc độ tối thiểu tại đoạn đường có quy định, hoặc chạy chậm hơn các xe cùng chiều nhưng không đi về bên phải, trừ trường hợp xe khác chạy quá tốc độ, có thể bị phạt 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Bình luận (0)